Κυριακή 18 Σεπτεμβρίου 2022

Θεματικό Ημερολόγιο 2023 «Κλικ… στη μνήμη μας»

 

Θεματικό Ημερολόγιο 2023

«Κλικ… στη μνήμη μας»




Αγαπητά μέλη,

Αγαπητοί φίλοι,

Ευελπιστούμε ότι, με τη δική σας συμμετοχή, το θεματικό ημερολόγιο για το 2023 θα μείνει στην ιστορία του Άλλου Τόπου Επικοινωνίας και Πολιτισμού ως μια ξεχωριστή συλλογική έκδοση. Από όλους εμάς ζητάμε να αποδείξουμε πως «μια φωτογραφία αντιστοιχεί σε 1000 λέξεις»! Να γράψουμε δηλαδή, με αφορμή μια φωτογραφία που σχετίζεται άμεσα ή έμμεσα με το Ηράκλειο Αττικής, μια ιστορία μέχρι 1000 λέξεις. Αυτές οι δημόσιες ή ιδιωτικές ιστορίες και φωτογραφίες θα αποτελέσουν το υλικό της νέας θεματικής μας έκδοσης για το 2023.

Ζητάμε να κάνουμε όλοι μας ένα « Κλικ… στη μνήμη μας» και να γράψουμε για γεγονότα, εμπειρίες, μνήμες, στιγμές σημαντικές ή απλές καθημερινές από οποιαδήποτε χρονική περίοδο. Η επιλογή του θέματος είναι ελεύθερη. Η φωτογραφία (ή οι φωτογραφίες) υποχρεωτική! Έχουμε όλοι μας καιρό να θυμηθούμε και να μνημονεύσουμε στιγμές στην πόλη μας έως 30 Οκτωβρίου 2022.

Μπορείτε να μας στείλετε το υλικό σας στο email  του Άλλου Τόπου allostopos@gmail.com ή να επικοινωνήσετε μαζί μας για οποιαδήποτε απορία ή βοήθεια χρειαστείτε στα τηλέφωνα ή email:

ΧΑΡΩΝΗ ΑΝΘΗ, 6947930449, anthicharoni@gmail.com

ΚΟΥΝΤΗ ΔΗΜΗΤΡΑ, 6945107169, dkoudi@gmail.com

ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ, 6936936693, gmixailidis53@gmail.com

ΒΕΡΝΑΔΟΣ ΠΕΤΡΟΣ, 6977405367, petvergr@yahoo.gr

ΓΛΑΡΕΝΤΖΟΥ-ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ , 6946591968, gelenio@forest.gr

ΣΠΑΝΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ (ΓΙΟΥΛΗ) , 6976798466, giu.spanou@gmail.com

ΦΤΟΥΛΗ ΟΛΓΑ, 6980113316, ftoulisdimitris@yahoo.gr

ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, 6977679679, alexpap50@gmail.com

ΠΑΝΑΡΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ, 6972227458, katepanara@gmail.com

Το Δ.Σ.

Τετάρτη 25 Μαΐου 2022

«Η Σονάτα του Σεληνόφωτος» του Γιάννη Ρίτσου

 

«Η Σονάτα του Σεληνόφωτος» του Γιάννη Ρίτσου

Τρίτη 31 Μαΐου 2022, 8.30 μ.μ.

Πολιτιστικό Πολύκεντρο Δήμου Ηρακλείου Αττικής

«Ηλέκτρα Αποστόλου» (Κουντουριώτου 18 Α & Νεότητος)





 






«Το ξέρω πως καθένας μοναχός πορεύεται στον έρωτα, 

 μοναχός στη δόξα και στο θάνατο.

Το ξέρω. Το δοκίμασα. Δεν ωφελεί...»

Απόσπασμα από το ποίημα  «Η σονάτα του σεληνόφωτος», Κέδρος, 1956

Το σκηνικό ποίημα του μεγάλου μας ποιητή Γιάννη Ρίτσου «Η Σονάτα του Σεληνόφωτος» παρουσιάζεται από τον Άλλο Τόπο Επικοινωνίας και Πολιτισμού, την Τρίτη 31 Μαΐου 2022, 8.30 μ.μ. στο Πολιτιστικό Πολύκεντρο Δήμου Ηρακλείου Αττικής «Ηλέκτρα Αποστόλου» (Κουντουριώτου 18 Α & Νεότητος). Η επιμέλεια της παράστασης ανήκει στη Σοφία Μάνεση. Ερμηνεύουν η Σοφία Μάνεση και ο Δημήτρης Αλιφραγκής, στο πιάνο η Ελένη Μπάρλα, επιμέλεια σκηνικών ο Τάκης Κωστιδάκης. Εισαγωγικό μουσικό θεματικό αφιέρωμα από την Ελένη Μπάρλα (πιάνο) και την Έλενα Μαθιουδάκη (φωνή).

Το 1956, ο Γιάννης Ρίτσος γράφει την πρώτη - και ίσως ωραιότερη - εκτενή ποιητική σύνθεση από τις 17 της «Τέταρτης Διάστασης», που αναδείχθηκε σε ένα από τα πιο αγαπημένα ποιήματα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, τη Σονάτα του Σεληνόφωτος, για την οποία και έλαβε το κρατικό βραβείο ποίησης.

Το ποίημα ακολουθεί τα βήματα της “Σονάτας του Σεληνόφωτος” του Μπετόβεν, στην οποία ανήκει και ο τίτλος. Και εκεί παραπέμπει. Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Τα προσωπεία αλλάζουν. Ο Μπετόβεν έγραψε τη σονάτα, μουσική πένθιμη, επηρεασμένος από ένα τραγικό γεγονός, την εκτέλεση ενός νέου, μια νύχτα με πανσέληνο, κατά τη διάρκεια του γαλλοπρωσικού πολέμου. Το πρώτο μέρος της (Adagio sostenuto - σε Ντο δίεση ελάσσονα) συνοδεύει άλλωστε την ποιητική εξομολόγηση της Γυναίκας με τα μαύρα,.

Ο ίδιος ο ποιητής προτάσσει του ποιητικού μονολόγου ένα παρενθετικό κείμενο με σκηνικές οδηγίες: «Ανοιξιάτικο βράδυ. Μεγάλο δωμάτιο παλιού σπιτιού. Μια ηλικιωμένη γυναίκα, ντυμένη στα μαύρα, μιλάει σ΄ ένα, Νέο. Δεν έχουν ανάψει φως. Απ’ τα δυο παράθυρο μπαίνει ένα αμείλιχτο φεγγαρόφωτο. Ξέχασα να πω ότι η Γυναίκα με τα Μαύρα έχει εκδώσει δυο – τρεις ενδιαφέρουσες ποιητικές συλλογές θρησκευτικής πνοής. Η Γυναίκα με τα Μαύρα μιλάει στον Νέο».

Ο τίτλος της ευρύτερης συλλογής «Τέταρτη Διάσταση», στην οποία εντάσσεται το ποίημα αναφέρεται σαφώς στην έννοια του χρόνου, έννοια κεντρική για τις περισσότερες ποιητικές συνθέσεις της συλλογής, καθώς το πέρασμα του χρόνου είναι αυτό που στενεύει τα εναπομείναντα περιθώρια ζωής, φέρνει τη φθορά και εν τέλει υποτάσσει τους ανθρώπους. 

Οι συνθέσεις της «Τέταρτης Διάστασης» έχουν παρόμοια μορφή, αποτελούν εξομολογητικούς μονολόγους, ηρωικών κυρίως προσώπων από την ελληνική μυθολογία, μπροστά σ’ ένα άλλο άτομο, που παραμένει όμως βουβό. Το πρόσωπο που εξομολογείται αποτελεί ως ένα βαθμό προσωπείο του ίδιου του ποιητή, ο οποίος κάνει αισθητή την πραγματική παρουσία του μόνο στις σκηνοθετικές οδηγίες που συνοδεύουν τις ποιητικές αυτές συνθέσεις.

Επικοινωνία:

https://allostopos.blogspot.com

αllostopos@gmail.com

fb: Άλλος Τόπος Επικοινωνίας & Πολιτισμού “the official page”


Δείτε το βίντεο με την απαγγελία του Γιάννη Ρίτσου:



 Η Σονάτα του Σεληνόφωτος

Ποίηση: Γιάννης Ρίτσος

Διαβάζει ο ίδιος ο ποιητής

Βίντεο και Φωτογραφία: Χρήστος Ζουλιάτης


Η Σονάτα του Σεληνόφωτος (1956), η πρωιμότερη από τις μακρές συνθέσεις της Τέταρτης Διάστασης, σημαδεύει με την ιδιότυπη μορφή και ατμόσφαιρά της το ξεκίνημα μιας νέας εποχής, όχι μόνο για το έργο του Γιάννη Ρίτσου (1909-1990), αλλά και για την ποίησή μας γενικότερα. Στην αφετηρία της πιο αίθριας εποχής για την προσωπική ζωή και δημιουργία του ποιητή, φαίνεται να ανασύρει από το παρελθόν βιώματα, αγωνίες και συγκινήσεις που δεν ανιχνεύονται στα ποιήματα της προηγούμενης «ηρωικής» δεκαετίας του Ρίτσου. Στη συνείδηση του ποιητή αντανακλώνται ιδεολογικές ανακατατάξεις που συνταράζουν την εποχή αυτή τον ευρύτερο χώρο της Αριστεράς, στον οποίο ιδεολογικά και πολιτικά είναι ενταγμένος ο Ρίτσος. Ο ποιητής νιώθει επιτακτική την ανάγκη να επανατοποθετηθεί απέναντι στον κόσμο, γιατί του είναι αδύνατο να μη σκέφτεται το αύριο· και για να το καταφέρει, καταφεύγει στη διαλεκτική της «υποκριτικής»: σε «προσωπεία» μυθικά ή σε στερεότυπα (ρόλους ας πούμε)· στη φωνή τους σμίγει η αλήθεια του άλλοτε και του τώρα, του απώτατου και του τρέχοντος, του εγγύς και του μακράν, διανοίγοντας την προοπτική του μέλλοντος για ό,τι γνωρίσαμε, για τον «κόσμο του χθες». Η Σονάτα του Σεληνόφωτος, από τα πιο αγαπημένα και γνωστά κείμενα του Ρίτσου, είναι ένας σκηνικός μονόλογος, μια «εκ βαθέων» εξομολόγηση, μια παρατεταμένη ικεσία για ζωή κι ελπίδα, μέσα από ροή παραστάσεων και συμβόλων.

Τρίτη 8 Φεβρουαρίου 2022

Επείγει η διάσωση των τελευταίων καταλοίπων των Λιγνιτωρυχείων Καλογρέζας

 

Ανοιχτή Επιστολή

Επείγει η διάσωση των τελευταίων καταλοίπων

 των Λιγνιτωρυχείων Καλογρέζας



Προς 
Δήμαρχο κ. Δέσποινα Θωμαΐδου
Δημοτικό Συμβούλιο Νέας Ιωνίας

Κυρία Θωμαΐδου,
Αξιότιμα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου,

Ενημερωθήκαμε από πρόσφατη επιστολή σας προς τον Πρόεδρο της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Νέας Ιωνίας ότι επίκειται η αξιολόγηση για την απευθείας αγορά ή απαλλοτρίωση του πρώην οικοπέδου της ALTEC, στην περιοχή Ανθρακωρυχεία, προκειμένου να εγκατασταθεί η Διεύθυνση Περιβάλλοντος του Δήμου. 

Ως Πολιτιστικός Σύλλογος με την επωνυμία «Άλλος Τόπος Επικοινωνίας και Πολιτισμού», αλλά και ως πολίτες που ενδιαφέρονται για την τεκμηρίωση και ανάδειξη της τοπικής ιστορίας, οφείλουμε να εκφράσουμε την ανησυχία μας για το γεγονός ότι στον όλο σχεδιασμό του Δήμου δεν αναφέρονται και δεν λαμβάνονται υπόψη τα ελάχιστα μεν αλλά πολύ σημαντικά κατάλοιπα των Λιγνιτωρυχείων της Καλογρέζας, αναπόσπαστο και σημαντικότατο κομμάτι της βιομηχανικής κληρονομιάς αυτού του τόπου, τα οποία εκτός των άλλων συνδέονται με την Εθνική Αντίσταση και τους εργατικούς αγώνες του λαού μας.


Μέλη του Συλλόγου μας, επιστημονικοί συνεργάτες και απόγονοι λιγνιτωρύχων, ασχολούνται συστηματικά με τη συγκέντρωση ιστορικών και τεχνικών τεκμηρίων, μαρτυριών, φωτογραφικού υλικού, δημοσιευμάτων της εποχής για τα ανθρακωρυχεία και τον μόχθο των ανθρακωρύχων. Δείγμα της ερευνητικής αυτής εργασίας αποτελεί το θεματικό ημερολόγιο του 2020 με τίτλο «Όταν από τη γη έβγαζαν λιγνίτη - Λιγνιτωρυχεία Καλογρέζας - Ν. Ηρακλείου 1940-1960», που φέρνει στο φως άγνωστες πλευρές της ιστορίας του τόπου και της δραστηριότητάς του.

Παραμένει δε μοναδικό το πόνημα του Κώστα Χαλέμου «Βάρδα Βουλιαμέντο», μέσα από το οποίο αναβιώνουν οι ιστορίες των ανθρώπων παράλληλα με το κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο της εποχής. Όλα αυτά τα υλικά και πολλά άλλα που κάθε οικογένεια λιγνιτωρύχου θα ήταν πρόθυμη να σας καταθέσει, καθώς οι μνήμες είναι ακόμη νωπές, μπορούν να συγκροτήσουν μια σπουδαία, στεγασμένη έκθεση στο χώρο.



Στο συγκεκριμένο οικόπεδο, όπως γνωρίζετε, διατηρείται το σιλό φόρτωσης λιγνίτη από τα Λιγνιτωρυχεία Καλογρέζας. Πρόκειται για το μοναδικό, επιφανειακό ορατό ίχνος που διασώζεται! Το σιλό, γνωστό και ως πύργος φόρτωσης, βρισκόταν πολύ κοντά στο φρέαρ 17, το οποίο πλέον έχει καλυφθεί. Το σιλό κατασκευάστηκε από την Α.Ε Μεταλλευτικών και Εμπορικών Επιχειρήσεων, που εκμεταλλεύτηκε το λιγνιτωρυχείο Καλογρέζας από το 1948 έως το 1958, μία από τις ελάχιστες λιγνιτικές επιχειρήσεις που δανειοδοτήθηκαν μέσω των πόρων του Σχεδίου Μάρσαλ.

Το σιλό φόρτωσης, ένα τοπόσημο των ανθρακωρυχείων, επιβάλλεται, όπως όλοι αντιλαμβανόμαστε, να διασωθεί και να αναδειχθεί ως το τελευταίο ορατό ίχνος από τη λειτουργία των Λιγνιτωρυχείων Καλογρέζας, ένα από τα σημαντικότερα λιγνιτωρυχεία της Ελλάδας την περίοδο 1940-1958. Σας καλούμε λοιπόν να επανεξετάσετε τις προτάσεις σας και σε κάθε περίπτωση να εντάξετε στον σχεδιασμό σας, τη διάσωση και την ανάδειξη του μνημείου και του χώρου των Λιγνιτωρυχείων Καλογρέζας. Μην ξεχνώντας ότι οποιαδήποτε σύγχρονη επέμβαση σε χώρους μνήμης είναι απαραίτητο, σύμφωνα με τις διεθνείς συμβάσεις, να λαμβάνει υπόψη της το πολιτιστικό βάρος του τόπου, σας καλούμε να αντιμετωπίσετε με τον δέοντα σεβασμό τον χώρο ως μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς και ζώσας μνήμης που οφείλουμε να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές. Ένα χρέος προς την ιστορία και τους εκατοντάδες λιγνιτωρύχους που εργάστηκαν στα Λιγνιτωρυχεία Καλογρέζας.



Οι υπογράφοντες:
Όλγα Δακουρά-Βογιατζόγλου, Αρχαιολόγος, Μέλος της Διεθνούς Επιτροπής για τη Διατήρηση της Βιομηχανικής Κληρονομιάς (TICCIΗ)και Επίτιμο μέλος της Αστικής μη Κερδοσκοπικής Εταιρίας «ΒΙ.Δ.Α.» (Βιομηχανικά Δελτία Απογραφής)
Ξενοφών Δ. Ζαβιτσάνος, Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π., μέλος του «Άλλου Τόπου Επικοινωνίας και Πολιτισμού»
Μαρία Μαυροειδή, Ιστορικός-Bιομηχανική Aρχαιολόγος, Πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής για τη Διατήρηση της Βιομηχανικής Κληρονομιάς- ΤICCIH
Κώστας Χαλέμος, Δημοσιογράφος - Συγγραφέας
Στάθης Χιώτης, Δρ. Μεταλλειολόγος Μηχανικός, Πρώην Διευθυντής στο ΙΓΜΕ και την ΔΕΠ 
Το Διοικητικό Συμβούλιο του «Άλλου Τόπου Επικοινωνίας και Πολιτισμού»: 
Ανθή Χαρώνη, Δρ. Φυσικής Ε.Μ.Π., Πρόεδρος
Δήμητρα Κουντή, Δημοσιογράφος, Γενική Γραμματέας 
Χάρη Βελαχουτάκου, Αρχαιολόγος-Ξεναγός, Αντιπρόεδρος
Πέτρος Βερνάρδος, Δρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Ε.Μ.Π., Ομότιμος Καθηγητής Τ.Ε.Ι. Πειραιά, Ταμίας
Αλέξης Παπαδόπουλος, Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π., Οργανωτικός Γραμματέας
Ελένη Γλαρέντζου, Οδοντίατρος – Εκπαιδευτικός, Μέλος
Κατερίνα Πανάρα, Χημικός Α.Π.Θ, Μέλος

Επίσης: 

Η Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρεία (ΑΜΚΕ) των Βιομηχανικών Δελτίων Καταγραφής (ΒΙ. Δ.Α)  που απαρτίζεται από ανθρώπους με διαφορετικό επιστημονικό υπόβαθρο, αλλά με κοινά ερευνητικά αντικείμενα και ενδιαφέροντα, τη βιομηχανική αρχαιολογία και τη βιομηχανική κληρονομιά, υπέγραψε την ανοιχτή επιστολή για τη " Διάσωση των τελευταίων καταλοίπων των Λιγνιτωρυχείων Καλογρέζας" .  
Η επιστολή υπογράφηκε από τον Πρόεδρο της ΒΙ.Δ.Α ΑΜΚΕ Ηρακλή Φασουράκη. 
Περισσότερα για την ομάδα και το έργο που προσφέρει στη μελέτη, τεκμηρίωση και ανάδειξη των βιομηχανικών μνημείων στο https://vidarchives.gr