Τρίτη 8 Φεβρουαρίου 2022

Επείγει η διάσωση των τελευταίων καταλοίπων των Λιγνιτωρυχείων Καλογρέζας

 

Ανοιχτή Επιστολή

Επείγει η διάσωση των τελευταίων καταλοίπων

 των Λιγνιτωρυχείων Καλογρέζας



Προς 
Δήμαρχο κ. Δέσποινα Θωμαΐδου
Δημοτικό Συμβούλιο Νέας Ιωνίας

Κυρία Θωμαΐδου,
Αξιότιμα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου,

Ενημερωθήκαμε από πρόσφατη επιστολή σας προς τον Πρόεδρο της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Νέας Ιωνίας ότι επίκειται η αξιολόγηση για την απευθείας αγορά ή απαλλοτρίωση του πρώην οικοπέδου της ALTEC, στην περιοχή Ανθρακωρυχεία, προκειμένου να εγκατασταθεί η Διεύθυνση Περιβάλλοντος του Δήμου. 

Ως Πολιτιστικός Σύλλογος με την επωνυμία «Άλλος Τόπος Επικοινωνίας και Πολιτισμού», αλλά και ως πολίτες που ενδιαφέρονται για την τεκμηρίωση και ανάδειξη της τοπικής ιστορίας, οφείλουμε να εκφράσουμε την ανησυχία μας για το γεγονός ότι στον όλο σχεδιασμό του Δήμου δεν αναφέρονται και δεν λαμβάνονται υπόψη τα ελάχιστα μεν αλλά πολύ σημαντικά κατάλοιπα των Λιγνιτωρυχείων της Καλογρέζας, αναπόσπαστο και σημαντικότατο κομμάτι της βιομηχανικής κληρονομιάς αυτού του τόπου, τα οποία εκτός των άλλων συνδέονται με την Εθνική Αντίσταση και τους εργατικούς αγώνες του λαού μας.


Μέλη του Συλλόγου μας, επιστημονικοί συνεργάτες και απόγονοι λιγνιτωρύχων, ασχολούνται συστηματικά με τη συγκέντρωση ιστορικών και τεχνικών τεκμηρίων, μαρτυριών, φωτογραφικού υλικού, δημοσιευμάτων της εποχής για τα ανθρακωρυχεία και τον μόχθο των ανθρακωρύχων. Δείγμα της ερευνητικής αυτής εργασίας αποτελεί το θεματικό ημερολόγιο του 2020 με τίτλο «Όταν από τη γη έβγαζαν λιγνίτη - Λιγνιτωρυχεία Καλογρέζας - Ν. Ηρακλείου 1940-1960», που φέρνει στο φως άγνωστες πλευρές της ιστορίας του τόπου και της δραστηριότητάς του.

Παραμένει δε μοναδικό το πόνημα του Κώστα Χαλέμου «Βάρδα Βουλιαμέντο», μέσα από το οποίο αναβιώνουν οι ιστορίες των ανθρώπων παράλληλα με το κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο της εποχής. Όλα αυτά τα υλικά και πολλά άλλα που κάθε οικογένεια λιγνιτωρύχου θα ήταν πρόθυμη να σας καταθέσει, καθώς οι μνήμες είναι ακόμη νωπές, μπορούν να συγκροτήσουν μια σπουδαία, στεγασμένη έκθεση στο χώρο.



Στο συγκεκριμένο οικόπεδο, όπως γνωρίζετε, διατηρείται το σιλό φόρτωσης λιγνίτη από τα Λιγνιτωρυχεία Καλογρέζας. Πρόκειται για το μοναδικό, επιφανειακό ορατό ίχνος που διασώζεται! Το σιλό, γνωστό και ως πύργος φόρτωσης, βρισκόταν πολύ κοντά στο φρέαρ 17, το οποίο πλέον έχει καλυφθεί. Το σιλό κατασκευάστηκε από την Α.Ε Μεταλλευτικών και Εμπορικών Επιχειρήσεων, που εκμεταλλεύτηκε το λιγνιτωρυχείο Καλογρέζας από το 1948 έως το 1958, μία από τις ελάχιστες λιγνιτικές επιχειρήσεις που δανειοδοτήθηκαν μέσω των πόρων του Σχεδίου Μάρσαλ.

Το σιλό φόρτωσης, ένα τοπόσημο των ανθρακωρυχείων, επιβάλλεται, όπως όλοι αντιλαμβανόμαστε, να διασωθεί και να αναδειχθεί ως το τελευταίο ορατό ίχνος από τη λειτουργία των Λιγνιτωρυχείων Καλογρέζας, ένα από τα σημαντικότερα λιγνιτωρυχεία της Ελλάδας την περίοδο 1940-1958. Σας καλούμε λοιπόν να επανεξετάσετε τις προτάσεις σας και σε κάθε περίπτωση να εντάξετε στον σχεδιασμό σας, τη διάσωση και την ανάδειξη του μνημείου και του χώρου των Λιγνιτωρυχείων Καλογρέζας. Μην ξεχνώντας ότι οποιαδήποτε σύγχρονη επέμβαση σε χώρους μνήμης είναι απαραίτητο, σύμφωνα με τις διεθνείς συμβάσεις, να λαμβάνει υπόψη της το πολιτιστικό βάρος του τόπου, σας καλούμε να αντιμετωπίσετε με τον δέοντα σεβασμό τον χώρο ως μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς και ζώσας μνήμης που οφείλουμε να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές. Ένα χρέος προς την ιστορία και τους εκατοντάδες λιγνιτωρύχους που εργάστηκαν στα Λιγνιτωρυχεία Καλογρέζας.



Οι υπογράφοντες:
Όλγα Δακουρά-Βογιατζόγλου, Αρχαιολόγος, Μέλος της Διεθνούς Επιτροπής για τη Διατήρηση της Βιομηχανικής Κληρονομιάς (TICCIΗ)και Επίτιμο μέλος της Αστικής μη Κερδοσκοπικής Εταιρίας «ΒΙ.Δ.Α.» (Βιομηχανικά Δελτία Απογραφής)
Ξενοφών Δ. Ζαβιτσάνος, Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π., μέλος του «Άλλου Τόπου Επικοινωνίας και Πολιτισμού»
Μαρία Μαυροειδή, Ιστορικός-Bιομηχανική Aρχαιολόγος, Πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής για τη Διατήρηση της Βιομηχανικής Κληρονομιάς- ΤICCIH
Κώστας Χαλέμος, Δημοσιογράφος - Συγγραφέας
Στάθης Χιώτης, Δρ. Μεταλλειολόγος Μηχανικός, Πρώην Διευθυντής στο ΙΓΜΕ και την ΔΕΠ 
Το Διοικητικό Συμβούλιο του «Άλλου Τόπου Επικοινωνίας και Πολιτισμού»: 
Ανθή Χαρώνη, Δρ. Φυσικής Ε.Μ.Π., Πρόεδρος
Δήμητρα Κουντή, Δημοσιογράφος, Γενική Γραμματέας 
Χάρη Βελαχουτάκου, Αρχαιολόγος-Ξεναγός, Αντιπρόεδρος
Πέτρος Βερνάρδος, Δρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Ε.Μ.Π., Ομότιμος Καθηγητής Τ.Ε.Ι. Πειραιά, Ταμίας
Αλέξης Παπαδόπουλος, Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π., Οργανωτικός Γραμματέας
Ελένη Γλαρέντζου, Οδοντίατρος – Εκπαιδευτικός, Μέλος
Κατερίνα Πανάρα, Χημικός Α.Π.Θ, Μέλος

Επίσης: 

Η Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρεία (ΑΜΚΕ) των Βιομηχανικών Δελτίων Καταγραφής (ΒΙ. Δ.Α)  που απαρτίζεται από ανθρώπους με διαφορετικό επιστημονικό υπόβαθρο, αλλά με κοινά ερευνητικά αντικείμενα και ενδιαφέροντα, τη βιομηχανική αρχαιολογία και τη βιομηχανική κληρονομιά, υπέγραψε την ανοιχτή επιστολή για τη " Διάσωση των τελευταίων καταλοίπων των Λιγνιτωρυχείων Καλογρέζας" .  
Η επιστολή υπογράφηκε από τον Πρόεδρο της ΒΙ.Δ.Α ΑΜΚΕ Ηρακλή Φασουράκη. 
Περισσότερα για την ομάδα και το έργο που προσφέρει στη μελέτη, τεκμηρίωση και ανάδειξη των βιομηχανικών μνημείων στο https://vidarchives.gr




 
                                                               


Σάββατο 22 Ιανουαρίου 2022

Ερμής Ειρήνης Ηρακλείου: Οι αναμνήσεις του Μίμη Λευκιμιάτη, συντάκτης Νάσος Μπράτσος

 Αναδημοσίευση από:

https://www.ertnews.gr/anadromes/ermis-eirinis-irakleioy-oi-anamniseis-toy-mimi-leykimiati/

Έχει ήδη συμπληρώσει έξι δεκαετίες δράσης και η ρίζα φαίνεται να έρχεται από πολύ μακρύτερα. Μιλάμε για τον αθλητικό σύλλογο Ερμής Ειρήνης Ηρακλείου, που λειτουργεί στο Ηράκλειο Αττικής. Αν και ο σύλλογος ιδρύθηκε στο έμπα της δεκαετίας του 1960, αρχικά σαν ανεξάρτητο σωματείο και ακολούθως εντάχθηκε στην ΕΠΣΑ, φαίνεται πως η ιστορία του χάνεται στο παρελθόν, καθώς εντοπίσαμε στην περίοδο του Μεσοπολέμου στον αθλητικό Τύπο της εποχής τη δράση ομάδας με όνομα Ερμής Νέου Ηρακλείου.

Η λογική λέει ότι η ομάδα – πρόγονος κάποια στιγμή μέσα στα δύσκολα χρόνια που ακολούθησαν σταμάτησε να λειτουργεί και είναι εξαιρετικά πιθανό η ανάμνησή της να λειτούργησε στην επιλογή του ονόματος στη μεταπολεμική περίοδο που ιδρύθηκε με καταστατικό. Από εκείνη την πρώτη μεταπολεμική φουρνιά, ο μόνος επιζών που όμως δεν θυμάται να είχε αναφερθεί αυτή η ιστορική ρίζα, είναι ο Δημήτρης (Μίμης) Λευκιμιάτης, με τον οποίο είχαμε την ευκαιρία να συνομιλήσουμε.


 

«Την παρελθούσην Κυριακήν» αναφέρει στις 26-6-1933 η εφημερίδα Αθλητικός Τύπος, ο Ερμής Νέου Ηρακλείου σε φιλικό αγώνα, κέρδισε την ΑΕΚ Νέας Ιωνιας με 1-0.
Η σύνθεση του Ερμή: Αβρ. Ευθυμιάδης, Κοντός (αρχηγός), Κωνσταντινίδης, Ασλανίδης, Βαπότσης, Αλεξανδράκης, Λευκοφρυδης, Χαγιαλίδης, Λεόντης, Βαρότσης, Σταμπαλιάδης.

Για την ιστορία, στις 23 Ιουλίου 1933 (η είδηση έχει περάσει σε δημοσίευμα της 27-7-1933 στην εφημερίδα Αθλητικά Χρονικά) ο Ερμής Νέου Ηρακλείου κερδίζει την Ένωση Αγίου Αντωνίου. Λείπει το σκορ και η πλήρης σύνθεση, του Ερμή είναι: Γ. Κοντός, Ν. Γαβαλιάς, Ν. Bαρότσης (αρχηγός), Κ. Καποδίστριας, Χ. Βαρότσης, Η. Πετράς, Λεων. Χαραλάμπου, Α. Ευθυμίου, Δ. Αλεξανδράκης, Γ. Κουτσούμπας, Κ. Ασλανίδης.

Δημήτρης (Μίμης) Λευκιμιάτης:

«Έπαιξα ποδόσφαιρο στον Ερμή από το 1963 έως το 1967, όπου η δικτατορία προωθώντας την πολιτική των συγχωνεύσεων και επειδή θεωρούσε τον Ερμή αριστερό σωματείο τον οδήγησε σε συγχώνευση. Προέκυψε μία τοπική ομάδα με πρόεδρο μία Κούτσικα που δούλευε στο Γενικό Επιτελείο Στρατού. Άλλοι ποδοσφαιριστες συνέχισαν στο νέο σωματείο και άλλοι, όπως και εγώ αποχωρήσαμε. Μέχρι τότε παίζαμε σε ένα γήπεδο που το έδαφός του δεν ήταν λείο, είχε “πεζούλες” και επειδή η μπάλα δεν πήγαινε συρτά, παίζαμε με την μπάλα ψηλά. Από τη μία πλευρά υπήρχαν κάτι φυστικιές και κάτι παλιά αμπέλια. Για “αποδυτήρια” χρησιμοποιούσαμε μία γούβα, ίσως είχε μείνει από άλλες εποχές που υπήρχαν ανθρακωρυχεία, στην οποία μπαίναμε μέσα και φαινόμασταν από τη μέση και πάνω.

Ο Μίμης Λευκιμιάτης πρώτος από αριστερά

Εκεί μας έφερνε ο φροντιστής ο Σίμος Κοντός, που γενικά ήταν η ψυχή της ομάδας, ένα σάκο με τα ρούχα και ένα με τις μπάλες και αλλάζαμε μέσα στη γούβα, φορούσαμε τα σορτσάκια. Τα ποδοσφαιρικά μας παπούτσια είχαν ξύλινες σχάρες και καρφιά, που όμως γύρναγαν και μας πλήγιαζαν τα πόδια. Θυμάμαι το 1966 τον Κοντό να πανηγυρίζει όταν σε αγώνα κυπέλλου με το Κορωπί που είχαμε έρθει 1-1, ακολούθησε από το διαιτητή το στρίψιμο της δεκάρας (πρακτική που συνέβαινε τότε αντί για παρατάσεις) και περάσαμε εμείς. Εκείνα τα χρόνια δούλευα σε οικοδομή και γενικά η σύνθεση της ομάδας ήταν από εργατόπαιδα, αλλά παρά την κούραση το ποδόσφαιρο ήταν η ψυχαγωγία μας.
Παραδίπλα στο γήπεδο είχε ένα εργοστάσιο (υφαντουργία Σαΐτα) και στον τοίχο του ακουμπούσαν όσοι έρχονταν να μας δουν γιατί έκοβε τον αέρα και το κρύο.

Η μεγάλη μας χαρά ήταν όταν παίζαμε στα γήπεδα της Πεύκης και της Νέας Ιωνίας, γιατί είχαν καλύτερο αγωνιστικό χώρο. Ειδικά της Πεύκης που από ότι είχαμε μάθει τον αγωνιστικό χώρο τον είχαν στρώσει στην κατοχή οι Γερμανοί, αν και ξερό γήπεδο, ήταν σε άριστη κατάσταση.

Ο Ερμής ξεκίνησε στη λεγόμενη δόκιμη κατηγορία της ΕΠΣΑ και ακολούθως εντάχθηκε στις ερασιτεχνικές κατηγορίες του τοπικού της Αθήνας, ενώ έπαιρνε συνέχεια το κύπελλο ήθους, γιατί δεν δημιουργούσαμε προβλήματα. Τα χρώματά του είναι μπλε και άσπρο».


27-1-2019-Ερμής-Ειρήνης-Ηρακλείου-Α.Ε.-Δάφνη-Δάσους-Χαϊδαρίου-5-0-γήπεδο-Ν.Ιωνίας, λόγω έργων στο γήπεδο Ηρακλείου

Ο Άλλος Τόπος Επικοινωνίας και Αθλητισμού

Στο ημερολόγιο για το 2018 που ο πολιτιστικός σύλλογος του Ηρακλείου «Άλλος Τόπος Επικοινωνίας και Αθλητισμού», κάνει ένα μεγάλο αφιέρωμα στην αθλητική ιστορία της πόλης. Συγκεκριμένα για τον «Ερμή Ειρήνη Ηρακλείου», αναφέρει τα εξής:

«Γέννημα θρέμμα μιας παρέας ανθρώπων του μόχθου, μεροκαματιάρηδων εραστών της μπάλας, ο Ερμής Ηρακλείου (μετέπειτα Ερμής – Ειρήνη Ηρακλείου) έκανε τα πρώτα του βήματα στις αλάνες, στα οικόπεδα και στις «κατηφοριές» της Καναπίτσας. Αρχικά σαν ανεξάρτητη ομάδα το 1960 και στην συνέχεια, το 1962, ως επίσημο σωματείο έγραψε τη δική του διακριτή ιστορία στα ποδοσφαιρικά πράγματα του Ηρακλείου και συνεχίζει μέχρι τις ημέρες μας να αποτελεί έναν από τους δύο ποδοσφαιρικούς πόλους της πόλης μας. Ιδρυτές του συλλόγου ήταν οι: Σίμος Κόντος, Γιώργος Κόντος, Διονύσης Νικομάνης και Ιάσονας Κλάδος.


  
23-2-2020-Ερμής-Ειρήνης-Ηρακλείου-Α.Ε.-Δάφνη Αθηνών: 1-3 γήπεδο-Ν. Ιωνίας λόγω έργων στο γήπεδο Ηρακλείου

Η πορεία του ήταν δύσβατη, όχι μόνο λόγω των δύσκολων οικονομικών και γηπεδικών συνθηκών της εποχής. Λόγω έλλειψης εγκαταστάσεων στο Ηράκλειο, αγωνίζονταν στα γήπεδα της Νέας Ιωνίας και της Πεύκης. Η ομάδα που από την ίδρυσή της μέχρι το 1967, είχε καταφέρει να διακριθεί στα ερασιτεχνικά πρωταθλήματα της Αθήνας, κερδίζοντας διαδοχικές ανόδους (από τη δόκιμη στη Γ’, από κει στη Β’, ενώ έφτασε και ένα βήμα από την Α’,) γνώρισε στη διάρκεια της χούντας των συνταγματαρχών το σκληρό πρόσωπό της. Καθώς θεωρήθηκε αριστερών φρονημάτων, εξαναγκάστηκε σε συγχώνευση με τον Γ.Σ. Ηρακλείου και πρακτικά διαλύθηκε. Οι περισσότεροι παίκτες της στελέχωσαν τον Γ.Σ. Ηρακλείου ενώ κάποιοι αποχώρησαν.


Ο Ερμής στο γήπεδο δίπλα στο εργοστάσιο της «Σαΐτας» στο Ηράκλειο, περίοδος 1965-66, ο Μίμης Λευκιμιάτης όρθιος τέταρτος από αριστερά

Η φλόγα όμως του Ερμή έμεινε άσβηστη και έτσι μετά την πτώση της δικτατορίας επανιδρύθηκε το 1976 με πρωτεργάτη και πάλι τη διαχρονική ψυχή του σωματείου, τον Σίμο Κόντο που υπήρξε για δεκαετίες ο άνθρωπος που κράτησε ζωντανό τον σύλλογο. Στην επανίδρυση συνέβαλαν ακόμη οι: Παναγιώτης Σίδερης, Νίκος Ασλάνογλου, Γιάννης Ετζερίδης κ.α. Την περίοδο αυτή βρήκε στέγη στο Ηράκλειο, αγωνιζόμενη στο γήπεδο του ΑΟΠΗ. Στα μέσα της δεκαετίας του 1980, ενσωμάτωσε την ανεξάρτητη ομάδα Ειρήνη και έτσι προέκυψε το νέο όνομά του, «Ερμής- Ειρήνη Ηρακλείου».

Εκείνη την εποχή δημιούργησε και τμήμα μπάσκετ ανδρών, που όμως σήμερα δεν υπάρχει. Όταν τα περισσότερα ποδοσφαιρικά σωματεία του Ηρακλείου συγχωνεύθηκαν και δημιούργησαν τον Ο.Φ. Ηρακλείου (μετέπειτα Ηράκλειο), ο Ερμής επέμεινε στον δικό του δρόμο που συνεχίζει μέχρι και σήμερα, αποτελώντας κοιτίδα ποδοσφαίρου και αθλητισμού για δεκάδες νέους της πόλης».

Στην εποχή μας ο σύλλογος συνεχίζει την πορεία του στο ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο και στις κατηγορίες της ΕΠΣΑ, παράγοντας παράλληλα και πολύτιμο έργο στις ποδοσφαιρικές του ακαδημίες (που συνεργάζονται με τον Παναθηναϊκό), τόσο στον αμιγώς αθλητικό τομέα όσο και στον κοινωνικό με εκδηλώσεις που προάγουν τις αντιλήψεις που πρέπει να διέπουν τον αθλητισμό.

Έρευνα & φωτο αγώνων: Nάσος Μπράτσος

Υ.Γ. Ευχαριστούμε τον «Άλλο Τόπο Επικοινωνίας και Πολιτισμού» για τη συνεργασία, τα στοιχεία και τις φωτο

Παρασκευή 14 Ιανουαρίου 2022

Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης και ο κινηματογράφος, VIDEO



 Μια ενδεικτική παρουσίαση από την έκδοση για το 2022
του Άλλου Τόπου Επικοινωνίας και Πολιτισμού 

"Κράτησαν ...τη ζωή μας"

αφιερωμένη στους

Ιάκωβο Καμπανέλλη, Τάσο Λειβαδίτη, Γρηγόρη Μπιθικώτση

Το βίντεο αυτό (ένα πολύ μικρό δείγμα των περιεχομένων της έκδοσής μας) αναφέρεται στην ενασχόληση του Ι. Καμπανέλλη με τον κινηματογράφο. Μια όψη της πολύπλευρης παρουσίας του στην τέχνη, ίσως όχι ιδιαίτερα γνωστής στο ευρύτερο κοινό, ενώ οι ταινίες που έχει συμμετάσχει σαν σεναριογράφος, επιμελητής σεναρίων ή διασκευαστής είναι από τις περισσότερο γνωστές και αγαπημένες στον ελληνικό κινηματογράφο.


Δείτε εδώ το βίντεο: